Tag Archives: Nationale Ombudsman

Het gelijk van Roel van Duijn

31 jan

Ai, gevoelige tik voor Piet Hein Donner. Toen minister van onder meer Binnenlandse Zaken, nu vice-president van de Raad van State. In beide hoedanigheden krijgt hij van de Nationale Ombudsman een stevige oorvijg.

Oud-provo en ex-Kabouter Roel van Duijn doet al veel jaren pogingen om zijn BVD-dossier boven water te krijgen. De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst werkt die wens echter al net zo lang tegen. In arren moede schreef Van Duijn daarom Ombudsman Alex Brenninkmeijer aan. Zijn insteek: minister Donner blokkeerde een onderzoek van de Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten naar de spionagepraktijken jegens Van Duijn.

Gisteren ontving Van Duijn bericht van Brenninkmeijer. Die heeft op alle mogelijke manieren geprobeerd om de AIVD tot meer openheid te bewegen, tot informele gesprekken met inlichtingenhoofd Bertholee himself aan toe. Allemaal tevergeefs. Brenninkmeijer hoopte ‘dat de heer Donner onder druk van de Tweede Kamer zijn standpunt om uw klachten niet in behandeling te nemen alsnog zou wijzigen. Dit laatste is helaas niet het geval geweest’. Enkele andere citaten uit Brenninkmeijers brief: “Ik vind het niet transparant dat u zoveel moeite heeft moeten doen om uiteindelijk de openbaarheid te krijgen waar u recht op had. (…) Door zo weinig transparant te handelen ontstaat de indruk dat de overheid tegenover u iets te verbergen heeft. (…) Mij is opgevallen dat de AIVD sterk de nadruk legt op de grenzen die de rechtmatigheid aan zijn opereren stelt, maar naar mijn overtuiging onvoldoende aandacht heeft voor de behoorlijkheid. (…) Het meest problematische is dat bij het werk van veiligheidsdiensten onvoldoende helderheid is over hun werkwijze en de grenzen die zij in acht moeten nemen. Daardoor ontstaat het beeld dat alles geoorloofd is en vanuit rechtstatelijk oogpunt is dat natuurlijk niet verdedigbaar. Het is onbevredigend dat u uiteindelijk anno 2012 na een lange juridische strijd materiaal in handen krijgt op grond waarvan bij u twijfel is gerezen of de BVD tientallen jaren geleden rechtmatig en behoorlijk heeft gehandeld. Bovendien is het onbevredigend dat de overheid, bij monde van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, weigert om nader onderzoek in te stellen of te laten instellen. Ik vind dat een onverstandige keuze.”

Boem. Knock out in de eerste ronde. Kan iemand Piet Hein Donner -toen verantwoordelijk minister, nu als Staatsraad medeverantwoordelijk voor besluiten over de AIVD- even afvoeren naar een plekje waar hij verder geen kwaad kan?

Advertenties

Open brief

11 aug

College van B&W en gemeenteraad van Zaanstad

Postbus 2000

1500 GA Zaanstad

                                                                                            Zaandam, 10-8-2012

Geacht college, geachte raad,

Op 6 augustus jl. presenteerde de Nationale Ombudsman het rapport Strafregime, vreemdelingenbewaring of maatregel om uit te zetten (zie www.nationaleombudsman.nl voor de integrale tekst). Daarin stelde hij in ongewoon harde bewoordingen vast dat de Nederlandse vreemdelingendetentie inhumaan is.

Ook de Zaanse bajesboten worden enkele malen genoemd in zijn rapport. Allereerst kan daaruit worden opgemaakt dat de tussen Zaanstad en de Dienst Justitiële Inrichtingen gemaakte afspraken over een menswaardige opvang van illegalen aan boord van die boten weinig waard zijn.

Opvallend is verder de casus die de Ombudsman noemt op pagina 27 van zijn rapport. Hij beschrijft daar de lotgevallen van de Somalische heer Sadiq, die in 2011 zes maanden lang in een Zaanse bajesboot verbleef. De heer Sadiq is volgens de Ombudsman een asielzoeker. Op het moment dat hij in Zaandam werd opgesloten liep er een afspraak voor het opstellen van een asielaanvraag. Na een uitspraak van de rechter werd hij vrijgelaten uit de Zaanse bajesboot. Hij kreeg bovendien een schadevergoeding vanwege de onterechte hechtenis.

Navraag mijnerzijds bij de Nationale Ombudsman leert dat er ten aanzien van de heer Sadiq inderdaad sprake was van een asielzoeker, en dus niet van een illegale vreemdeling. Ook dit is niet conform de in 2006 gemaakte afspraken tussen Zaanstad en de DJI, waarin meermalen is vastgelegd en bevestigd dat er in de Zaanse bajesboten geen asielzoekers zouden worden opgesloten.

Mijn vraag aan u is of u nu (eindelijk) stelling gaat nemen tegen de almaar voortdurende misleidende DJI-praktijken, die keer op keer uitmonden in – ik citeer de Nationale Ombudsman – ‘een kil ontmoedigingsbeleid dat met het geestdodende karakter van de vreemdelingenbewaring vorm heeft gekregen’. Door in 2006 bindende afspraken te maken met de DJI heeft Zaanstad een verantwoordelijkheid op haar schouders genomen. Mijns inziens wordt het hoog tijd dat Zaanstad die verantwoordelijkheid gaat waarmaken.

Graag verneem ik of u naar aanleiding van de bevindingen in het Ombudsmanrapport stappen gaat ondernemen en zo ja, welke dat zijn.

Bij voorbaat dank voor uw reactie.

Met vriendelijke groet,

Erik Schaap

Havenstraat 75

1506 PL Zaandam

Ombudsman vernietigend over vreemdelingendetentie

9 aug

Eerste zin op de website van de Nationale Ombudsman, naar aanleiding van een door hem gemaakt rapport over de Nederlandse vreemdelingendetentie: “Het is niet behoorlijk dat de overheid vreemdelingen die niet in Nederland mogen blijven, onderbrengt in een gevangenis met strafrechtelijke beperkingen.” Nog een citaatje, uit het rapport zelf: “Ik vind die situatie ernstig en stel aan de orde of het behoorlijk is – humaan is – om mensen zonder veroordeling op deze manier op te sluiten. Ik ben niet de enige die deze kritische vraag stelt. Vanuit mensenrechtenorganisaties als Amnesty International, internationale instanties als de VN mensenrechtencommissie en het CPT, het Europees Comité voor de Preventie van Foltering en Onmenselijke of Vernederende Behandeling of Bestraffing, vanuit de wetenschap en vanuit kerkelijke instanties is er met grote regelmaat kritiek op de manier waarop Nederland vreemdelingen zonder verblijfsrecht opsluit.”

Het heeft lang geduurd, maar de Ombudsman is er dus ook uit: vreemdelingendetentie is inhumaan en er zijn betere oplossingen om met mensen zonder verblijfspapieren om te gaan. In een eerste reactie liet verantwoordelijk minister Gerd Leers weten dat ‘wie gewoon meewerkt aan vertrek niet in detentie terecht hoeft te komen’. Daarmee liegt hij dat hij barst en dat weet hij zelf ook verdomd goed. Een groot aantal mensen in detentie kán namelijk helemaal niet terug naar het eigen land en in zijn rapport onderbouwt de Ombudsman dat ook. Leers is verworden tot een man die zowel liegen als het opsluiten van onschuldigen als een eerzame professie ziet. Christelijke naastenliefde heet dat.  

In het zeldzaam harde rapport komen ook een paar keer de Zaanse bajesboten voorbij. Opvallend daarbij is dat de Ombudsman me opeens impliciet gelijk geeft. Drie jaar geleden diende ik bij hem een klacht in omdat er tegen de afspraken tussen de Dienst Justitiële Inrichtingen en Zaanstad in (al dan niet uitgeprocedeerde) asielzoekers op deze boten werden opgesloten. In zijn nieuwste rapport haalt de Ombudsman het voorbeeld aan van  heer Sadiq uit Somalië. Daaruit blijkt dat deze man zes maanden lang werd opgesloten in een Zaandamse cel, terwijl hij al die tijd een asielaanvraag had lopen. In zijn reactie op mijn klacht liet de Ombudsman destijds weten dat er niet kon worden aangetoond dat er (uitgeprocedeerde) asielzoekers op de boten zaten. Nu tovert hij er zelf eentje uit de hoge hoed.

Niet alleen de gemeenteraad van Zaanstad -althans, de meerderheid- heeft zich jarenlang door de DJI in de maling laten nemen, ook de Ombudsman is er ingetrapt. Het gevolg is dat er (ook) in Zaanstad al meer dan vijf jaar grove mensenrechtenschendingen plaatsvinden. Het verschil met de Zaanstedelijke raad  is dat de Ombudsman zijn misstapje van een paar jaar geleden middels dit rapport deels heeft hersteld. Wanneer volgt de gemeenteraad hem?

Update (10-8-2012): Toch maar even contact gezocht met de Nationale Ombudsman. Want betekent het nieuwe Ombudsman-rappport dat hij me met terugwerkende kracht alsnog gelijk geeft? Het Ombudsman-antwoord is tweeledig. Ja, want de genoemde heer Sadiq is inderdaad een asielzoeker. En nee, want de door mij aangedragen voorbeelden zijn van voor 2011 en de casus van de heer Sadiq betreft het jaar 2011. Een tikje formalistische afweging, lijkt me… Laat ik de gemeenteraad vandaag maar eens een briefje sturen dat ze al die jaren zijn belazerd. En daaraan de vraag koppelen wat ze nu gaan doen? 

Joke Kaviaar

11 aug

Stevige teksten in een rapport van de Nationale Ombudsman over de Zaanse politie. Het korps in Zaandijk ‘maakte misbruik van bevoegdheid’. De betreffende agenten handelden ‘in strijd met het vereiste van professionaliteit’. En ‘in strijd met het vereiste van actieve en adequate informatieverstrekking’. Diverse gedragen waren ‘niet behoorlijk’. En bovendien ‘niet professioneel’. Auw! 

De verbale afstraffing vond plaats nadat Zaankanter Joke Kaviaar een klacht over de politie had ingediend. Eerst bij de politie zelf -maar dat hielp nauwelijks-, en daarna bij de Nationale Ombudsman. Joke voert al jaren actie tegen het Nederlandse asielbeleid en gaat daarbij wel eens over de grenzen van de wet. Het leverde haar een (tamelijk absurd) toegangsverbod op voor het Zaanstedelijk gemeentehuis. Plus het etiket ‘veelpleger’, haar opgeplakt door de politie. Gevolg van dat laatste was dat ze kon worden vastgezet in een inrichting voor stelselmatige daders en dat ze een adoptie-agent kreeg toegewezen, die haar continu in de gaten mocht houden. Het was nogal over the top allemaal, voor iemand opkwam voor het belang van illegalen en asielzoekers. Er kan worden gediscussieerd over doel en middelen van haar acties, maar om de demonstratievrijheid zó aan banden te leggen gaat alle perken tebuiten.

Dat laatste vond de Nationale Ombudsman dus ook. Joke, gefeliciteerd. En dat die Zaanse bajesboten, waartegen je zo regelmatig ageert, maar zo snel mogelijk mogen zinken. Wel eerst even de gevangenen aan boord er afhalen graag.

(Een dezer dagen meer over de bajesboten.)