Tag Archives: Hanneke Eikema

Sinterklaas bij de Eikema’s

24 nov

Sinterklaas is in het land en er mag dus weer gedicht worden. Een paar jaar geleden ontving ik zo’n stukje huisvlijt, maar dan uit 1940. Het was gericht aan Jan Eikema, de dominee van de Zaandamse Bullekerk. De Eikema’s hadden een bloedhekel aan de nationaal-socialisten die Nederland op dat moment bezetten. Zowel vader Jan als dochter Hanneke belandde in de illegaliteit. Hij door onder meer te helpen met het zenden van verzetsboodschappen naar de Nederlandse regering in Londen, zij door joodse kinderen onder te brengen en te werken als koerierster voor de Zaandamse verzetsman Walraven van Hall.

Het gedicht voor Jan Eikema -onbekend is wie het schreef; ik vermoed een van zijn twee dochters- ademt al volop de sfeer van dwarsigheid tegen de Duitsers die het waagden om in mei van dat jaar de vaderlandse grens over te steken. Het gaat als volgt:

Zeer geachte Ds. (en vriend) Eikema.

Ik, de Sint, lach met een lokkend gezicht.

Hoe krijg ik het voor elkaar, een cadeau en een gedicht.

voor Ds. Eikema, o là là!!!!

Eerst op de fiets uit Spanje.

(Want benzine voor auto of vliegtuig was er niet)

Dan driemaal een douane-bureau.

Het was maar een kippeneindje Madrid-Zaandam.

Voor mij geen strubbel, ik ben er zoo!!!!

Nederland, wat is Uw land veranderd, Dominé?

Ik mis dat echte Hollandsche idée!

De spontaniteit, de vrijheid van weleer.

Die vind en zie ik nergens meer.

Ik zie je land, bezaaid met groene en bruine Heeren.

Zij kijken de menschen aan, ik dacht ‘krijg de kleeren’

Ik heb me maar even kwaad gemaakt.

Iets wat de Sint het hart raakt.

Toen ging ik weer staan, zeer hoog.

Dominé, ik voorspel veel goeds, ik heb een geoefend oog.

…Maar nú, je cadeautje.

Anders leg je nog het loodje!

Ja… Jij hebt ook je portie wel gehad dit jaar.

Blijf toch op beter toekomst hopen, al gaat het nog zoo raar.

Piet zat dikwijls met zijn zender bij je op het kleed.

Hij had dan potlood en papier gereed.

Vol vreugde kwam hij dan bij mij aan.

En vertelde, Dominé heeft het weer ‘reuze’ gedaan.

‘Die steekt niets onder stoelen of banken.’

Hij laat het vrijheidswoord voor ieder weerklanken.

‘Zulke menschen geven ons vertrouwen.

Op vrijheid kan de Sint slechts bouwen.

Dominé zorg jij voor de geestesspijze

Ik zorg voor de belooning en de prijzen.’

Natuurlijk weet ik niet, of je hiervan houdt?

Het is geen opgedroogde kikker, geen parfum of zoethout.

Zelf moet je eerst maar raden, denk maar!

Adieau, mijn waarde vriend collega tot het volgend jaar.”

Scan10005

Jan Eikema (1895-1975)

Advertenties

Ageeth Scherphuis/Hanneke Eikema

17 apr

Twee sterfgevallen met een Zaans tintje gisteren. Allereerst de journaliste Ageeth Scherphuis (79). Geboren Zaandamse, opgegroeid in de Beethovenstraat. Na de oorlog was ze redactiesecretaresse bij dagblad De Typhoon. Ze wilde eigenlijk verslaggever zijn, maar de hoofdredacteur vond dat vrouwen geen journalist konden zijn. Ageeth zette toch haar zin door en werd omroepster bij de AVRO, idealistisch programmamaakster, prominent feministe en sterverslaggeefster bij Vrij Nederland.

Eveneens gisteren overleed Hanneke Ippisch-Eikema (87). Hanneke, dochter van dominee Jan Eikema (de voorganger in de Bullekerk), bracht eveneens een groot deel van haar jeugd door in Zaandam, op de Herengracht en in de Westzijde. Vanaf 1943 bracht ze als ‘Ellie’ voor de eveneens Zaandamse verzetsman Piet Bosboom joden naar onderduikplekken, zowel volwassenen als kinderen. In 1944 werd ze gevraagd om koerierster te worden van Walraven van Hall, de Zaandamse bankier en spil van het Nederlandse verzet. Ze bracht voor hem miljoenen guldens rond en zocht naar geschikte vergaderplekken voor de illegaliteit. Op 27 januari 1945 werd ze samen met Van Hall gearesteerd in Amsterdam. Haar ‘baas’ zou het niet overleven, zij kwam na enkele maanden in de gevangenis gezeten te hebben weer vrij. Hanneke Eikema heeft haar oorlogsmemoires vastgelegd in Sky, een boekje dat met name veel Amerikaanse scholieren (ze leefde tientallen jaren in de Verenigde Staten) het nodige heeft bijgebracht over de Nederlandse illegaliteit.

Beide dames verdienen mijns inziens een mooie necrologie in onder meer Dagblad Zaanstreek