Tag Archives: Expositie

Hongarije is tegen antisemitisme (en moslims…)

25 sep

De Hongaarse ambassadeur nodigde me uit voor de opening van een expositie over synagogen in Midden- en Oost-Europa. Haar land is namelijk voorzitter van de Internationale Alliantie voor de Holocaustherdenking. Op de bijeenkomst, vanmiddag in Den Haag, spreekt een minister van staat, er is een concert en uiteraard een receptie. Ik kan niet wachten.

Hoewel.

Hongarije is toch dat door premier Viktor Orbán geregeerde land? De man die de doodstraf wil invoeren? Die zei dat islamitische asielzoekers de christelijke identiteit bedreigen? Die van Hongarije een éénpartijstaat probeert te maken? Die verklaarde ‘geen grote aantallen moslims in ons land’ te willen? Die beweerde ‘alles te willen doen om te voorkomen dat Hongarije een multiculturele samenleving wordt’? En die, laten we dat ook niet vergeten, samenwerkt met een extreemrechtse partij die knokploegen inzet tegen Roma. Geen wonder dat zelfs een conservatief politicus als John McCain Orbán vorig jaar een ‘neo-fascist’ noemde.  

Die synagogententoonstelling bezoeken smaakt een beetje als het opzitten bij de Olympische Spelen in Duitsland in 1936. Misschien is het verstandiger als ik wacht op de ambassade-invitatie waarin Hongarije een expositie aankondigt over haar inhumane omgang met Roma, moslims en andersdenkenden anno nu.

Hongarije
Hongaarse vluchtelingen, 1956

 

Advertenties

Bruynzeel in de oorlog

25 mei

Redacteur Ton de Lange schreef op 16 mei in het Noordhollands Dagblad over een Bruynzeelexpositie. Hij opende met de volgende zinnen: “Bij gebrek aan electriciteit paste ook de beroemde Bruynzeelfabriek in Zaandam zich in de Tweede Wereldoorlog aan: de productie van houten speelgoed. Ontbreken van rubber leidde tot fietswielen met houten banden.” 

Bruynzeel paste zich ook op een andere manier aan. Op 7 augustus 1944, nog geen maand voor het laatste jodentransport van Westerbork naar Auschwitz (van de ruim duizend getransporteerden die op 3 september naar dat vernietingskamp werden gestuurd, zouden 127 mensen het overleven), zond ‘Bruynzeel’s schaverij N.V. – Zaandam’ een rekening van 2367,42 gulden naar het Durchgangslager voor de leverantie van een enorme stapel dennenhout. Of daarvan nog wat nieuwe barakken gebouwd werden, vermeldt de geschiedenis helaas niet. In dezelfde maand leverde de onderneming ook nog ‘10 Stück Bruynzeel Türen 78 cm br.’ alsmede een zelfde aantal met een breedte van 73 centimeter. “Betaling: vooruitbetalen.”

Voor de volledigheid zou het aardig zijn als ook dit onderdeel van de geschiedenis aan bod komt in de expositie. Het is nu wel heel erg het verhaal van de afgeknepen fabriek die desondanks dapper weerstand bood aan de Duitse overmacht. De tentoonstelling is inmiddels van start gegaan in de Zaandamse Loods 5 (Pieter Ghijsenlaan 14b), een van de hallen waarvan Bruynzeel ooit de eigenaar was. De expositie is minimaal drie maanden te bewonderen.

Expositie over Walraven van Hall

10 feb

Het is vandaag precies 107 jaar geleden dat Walraven van Hall werd geboren. Deze Zaandamse bankier groeide tijdens de Tweede Wereldoorlog uit tot de centrale man van de Nederlandse illegaliteit. Helaas mocht hij de bevrijding niet meemaken: twee dagen na zijn 39ste verjaardag fusilleerden de Duitsers hem.

Na de oorlog werd hij de grote onbekende. Waar mensen als Hannie Schaft, ‘De soldaat van Oranje’ en Gerrit Jan van der Veen in het collectieve geheugen een plek kregen dankzij onder meer films en boeken werd het rond Van Hall steeds stiller. Dat duurde tot 2005. Cees Overgaauw maakte voor de AVRO een mooie documentaire. Daarna verscheen Van Halls leven in boekvorm, kwam er in het Verzetsmuseum een expositie over zijn oorlogsdaden en verrees  er naast het hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank een indrukwekkend monument. De gemeente Zaanstad eerde haar voormalige burger door hem vorig jaar een plaatsje te gunnen in het gemeentehuis, waar zijn naam prijkt tussen die van enkele tientallen andere prominente Zaankanters. 

Voor wie nog niet genoeg heeft aan deze meer dan terechte loftuitingen: volgend jaar verschijnen er twee biografieën over ‘de bankier van het verzet’ en komt er een speelfilm over zijn te korte leven (overmorgen is het precies 68 jaar geleden dat hij werd doodgeschoten). En zojuist is in Kamp Vught een tentoonstelling van start gegaan over ‘Wally’, zoals zijn vrienden hem noemden.

Blijft alleen de vraag over: wanneer komt die -prima- expositie naar Zaanstad?
Picknick gezin Van Hall (eind jaren 30)
Picknick van het gezin Van Hall, met Walraven in het midden