De fractievergoedingen 2013: geknoei in de Zaanse polder

18 sep

De gemeenteraadsgriffie van Zaanstad stuurde me desgevraagd de onlangs geaccordeerde fractieverantwoordingen over het jaar 2013 toe (waarvoor dank). Het bleek, niet voor de eerste keer, een bron van verbazing.  

Elk jaar ontvangen de politieke fracties in de gemeenteraad van Zaanstad tienduizenden euro’s subsidie. Hoe groter de fractie, hoe meer ondersteuningsgeld. Ze kunnen daarvan vakliteratuur kopen. Of een fractie-assistent betalen. Of een gezamenlijke cursus doen. Om maar wat nuttige activiteiten te noemen die de samenleving ten goede kunnen komen. Maar opvallend is wel dat er jaar na jaar misbruik wordt gemaakt van die financiële fractieondersteuning. Ook opvallend: de zelf opgestelde spelregels worden niet gehandhaafd. En er wordt al helemaal niet bestraft na constatering van overtredingen.

Ik ga puntsgewijs langs het feilen en falen van de fracties over het jaar 2013. En vraag me niet voor het eerst af wanneer er iemand op de rem trapt.  

* Iedere organisatie die subsidie vraagt aan Zaanstad moet niet alleen afwachten of haar verzoek wordt gehonoreerd, er moet ook worden voldaan aan een waslijst van eisen. Een van die eisen is dat de verantwoording van het toegekende geld tijdig in het gemeentehuis ligt. Gebeurt dat niet, dan betekent dat een terugvordering van de subsidie. Voor raadsfracties gelden blijkbaar andere criteria. In de Verordening op de fractieondersteuning wordt vermeld dat ‘elke fractie binnen drie maanden na het einde van een kalenderjaar verantwoording [dient] af te leggen over de besteding van de bijdrage voor fractieondersteuning’. Waar dat misgaat wordt de bijdrage niet uitgekeerd. Het is een papieren tijger, zo blijkt uit de datering op de ingeleverde verantwoordingen. Slechts vier van de veertien partijen (POV, GroenLinks, ChristenUnie en CDA) leverden hun stukken in voor 1 april. De ZOG vermeldde überhaupt geen datum. Alle andere fracties waren te laat, van één dag (ROSA en VVD) tot 2,5 maand (SP).

* Een andere, door de partijen zelf vastgestelde regel (zei iemand iets over een slager, een keuring en eigen vlees?) luidt: “Een fractie mag in haar verslag van de besteding van de fractievergoeding het jaar niet met een negatief saldo afsluiten.” Vijf fracties (Trots/ZIP, PvdIJ, POV, PB, ChristenUnie) gingen ondanks dit gebod toch in de min. Trots/ZIP was daarbij de koploper, met een negatief saldo van €552,-. De sanctie op de deze schending van de regels? Die was er niet.

* De richtlijnen waaraan de fracties zich moeten houden zijn ruim opgesteld. Door diezelfde fracties overigens. Welke subsidieontvangers mogen ‘etentjes ter bevordering van de teamgeest’ declareren en daar dus de belastingbetalers voor laten opdraaien? Weinig of geen, vermoed ik. De politieke partijen echter wel. Welke gesubsidieerde instellingen hoefden tot dit jaar (de regels zijn nu gelukkig aangepast) hun bestedingen niet te onderbouwen met bonnetjes en/of accountantsverklaringen? Inderdaad, de politieke partijen in de raad van Zaanstad. Al lopen ze, toegegeven, daarbij een risico. De accountant kan [de cursivering is van mij] ‘steekproefsgewijs de verslagen over de besteding van de fractievergoeding controleren’. Kan, inderdaad. Bij mijn weten -correct me if I’m wrong- is dat nog nooit gebeurd. De accountantskosten zijn overigens voor rekening van de gemeente, daar waar gesubsidieerde instellingen daarvoor zelf de kosten moeten (niet kunnen) dragen. Elk jaar opnieuw.

* Goed, dan een blik op de verantwoordingen zelf. Wat valt het meeste op? In willekeurige volgorde:
-De (toen nog) éénmansfractie van de Partij voor Ouderen en Veiligheid (POV) at net als de voorgaande drie jaar uitgebreid op kosten van de samenleving. Raadslid Ton Brekelmans declareerde maar liefst €1204,- aan etentjes. De VVD besteedde €1082,- aan gemeenschapsgeld voor ‘eten drinken’. Op de derde plaats staat de Partij voor de IJsbaan, die eveneens bestond uit één raadslid (€852,-). Toch gek dat meerdere partijen het niet nodig vonden om maaltijden terug te vorderen en andere raadsleden het er op gratis culinair gebied goed van namen. Advies: stel als niet-politicus bij uw volgende subsidieaanvraag bij Zaanstad een post ‘eten/drinken’ vast en wacht de gemeentelijke reactie af.      
-Eveneens traditiegetrouw voerde Democratisch Zaanstad een post ‘inhuur derden’ op. De partij die B&W stelselmatig verwijt te veel en te vaak derden in te huren is de enige fractie die jaar na jaar derden inhuurt. Het afgelopen jaar voor een bedrag van €810,- (was in 2012 €450,-). Wie daarvoor werd(en) ingehuurd is overigens een groot raadsel.
-Democratisch Zaanstad scoorde ook hoog met de vage posten ‘vergaderkosten’ (€1136,-), ‘organisatiekosten’ (€803,-) en ‘kantoorkosten’ (€447,-). Elke uitleg of achtergrond bij deze posten ontbreekt.
-De gemeentelijke regels staan niet toe dat de websitekosten van partijen worden gedeclareerd daar waar die zijn gevuld met niet-raadsgerichte informatie. Desondanks declareerden drie partijen hun website (PvdIJ, DZ en Trots/ZIP). Meest opvallend is de €150,- die de PvdIJ wilde hebben (en kreeg) voor een website waaraan sinds 2010 -niet overdreven- geen letter was veranderd. De ‘cursus beheer website’ (€250,-) die SP-fractievoorzitter Zoomermeijer volgde lijkt me overigens ook niet rechtsgeldig. De gemeentelijke reglementen verbieden namelijk cursussen voor individuele raadsleden op kosten van de stad. 

Enfin, zo kan ik nog wel even doorgaan met analyseren. Bovenstaande vaststellingen zijn uiteraard voor mijn rekening. Wellicht trekt u heel andere conclusies. Om het u makkelijk te maken heb ik de fractieverantwoordingen over het jaar 2013 van alle partijen in de gemeenteraad van Zaanstad hieronder geplaatst, in alfabetische volgorde. Ik wens u veel leesplezier en verneem graag uw bevindingen (info@schaapschrijft.nl). En voor de bevindingen over het jaar 2012 kunt u hier terecht.

CDA
CDA2
CU
D66
DZ
GL
PB
POV
POV2
PvdA
PvdIJ
ROSA
SP
SP2
TrotsZIP
VVD
VVD2
ZOG

5 Reacties to “De fractievergoedingen 2013: geknoei in de Zaanse polder”

  1. Christa Neefjes-IJfs 19 september 2014 bij 09:50 #

    Dag Erik, omdat ik geloof dat ook jij waarde hecht aan een eerlijk beeld wil ik graag iets aanvullen zodat de ChristenUnie niet in het rijtje ‘graaiers’ (niet mijn woorden, maar gelezen de eerste drie reacties zou dat beeld kunnen ontstaan…) blijft staan:
    2013 was toevallig een ‘duur’ jaar voor onze fractie, maar dit is echt een uitzondering omdat wij zuinig omgaan met gemeenschapsgeld en eigenlijk altijd terugbetalen:
    2008 € 653
    2009 € 822
    2010 € 1.631
    2011 € 1.659
    2012 € 441
    oftewel tussen de 10% en 50% van ons kleine budget waarvoor je dan wel bijvoorbeeld de kosten van je onmisbare fractie-assistent moet betalen die elke (grote of kleine) partij nodig heeft.
    Ook goed om te zeggen dat de raad zichzelf m.i.v. vorig jaar nog beter in de gaten gaat houden. Er is dus hoop (altijd ;-))

    • Erik Schaap 19 september 2014 bij 13:02 #

      Hallo Christa,

      De ChristenUnie hoort zeker niet thuis in het rijtje graaiers, al sinds de partij in de raad kwam. Maar ik geloof ook niet dat ik dat beeld heb gecreëerd. Dan denk ik toch (veel) eerder aan enkele lokale partijen.
      Dat de raad zichzelf in de gaten houdt stelt mij overigens niet gerust. Ik zie liever vanaf het begin een accountantscontrole.

  2. Corine 18 september 2014 bij 21:34 #

    Nou, dat is fraai dan. (grappig, ik typte eerst “graai”.) Moet weer denken aan die gesloten bibliotheekfilialen en dat er écht geen geld meer voor is. Dat vond ik al niet zo geloofwaardig maar nu nog minder.

  3. Rob Alberts 18 september 2014 bij 17:26 #

    Dit geeft een overzicht van jouw bevindingen in Zaanstad.
    Zorgelijker vind ik het dat hier in Amsterdam-ZuidOost dezelfde onduidelijke en onzichtbare verantwoording te ontdekken is.

    De geringe opkomst bij verkiezingen in mijn stadsdeel wordt dan ook opeens een stuk begrijpelijker ….

    Bezorgde groet,

    • Erik Schaap 19 september 2014 bij 06:44 #

      Het declaratiegedrag van sommigen (gelukkig niet allemaal) illustreert inderdaad wel de kloof tussen kiezer en gekozene. Bijzonder is wel dat de grootste rommelaars ook de grootste winnaars waren bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: